Jongere lezertjes zullen zich het mechanische tijdperk misschien niet meer herinneren. Zelf heb ik er nog net een staartje van meegemaakt. Het ligt nog niet eens zo ver achter ons, dat tijdperk. Hoewel het hier en daar nog wat stuiptrekkingen vertoont denk ik dat je kunt zeggen dat het rond 1990 toch wel zo'n beetje voorbij was.
Voor 1990 was het te doen gebruikelijk om technische mankementen op te lossen door het falende apparaat een flinke dreun te geven. Huisvrouwen (die had je toen nog) verkochten hun vastgelopen naaimachines een oorvijg, schijnbaar ten dode opgeschreven grammofoons werden met een ferme tik gereanimeerd en meer dan eens heb ik gezien hoe een sputterende auto na een goed geplaatste hamerslag op de startmotor weer helemaal de oude was*.
Ook de eerste elektronische apparaten wilden nog wel eens baat hebben bij wat fysiek geweld. Nog niet zo lang geleden kon de levensduur van een radio of televisie door een harde klap aanzienlijk worden gerekt. Mijn eerste modems (met relais) wilden nogal eens weigeren, maar gaven na een trap tegen de zijkant van de PC ineens weer sjoege. Zelfs mijn vorige mobiele telefoon, een Siemens ME45, had op koude dagen af en toe een mep nodig.
Helaas: die generatie machines is langzaamaan uitgestorven**. Kapotte PC's belanden op koninginnedag op de vrijmarkt. Een defecte iPod wordt teruggestuurd naar de fabriek, waar hij vervolgens bij het oud vuil wordt gegooid. En de ouderwetse automonteurs, ruwe bonken in met olie besmeurde overalls, zijn vervangen door whizzkids die met zorgvuldig gemanicuurde handjes een nieuw printplaatje onder de motorkap schuiven en daarvoor negenhonderd euro in rekening brengen.
Nee, de opmars van de elektronica komt de duurzaamheid van onze gebruiksvoorwerpen niet ten goede. Gelukkig kunnen we als consument zelf iets doen om dit tij te keren. Zo is daar de methode van het uit- en aanzetten. Voor jeugdige lezers, die over het algemeen slechts vertrouwd zijn met de stand-by-functie van apparaten, leg ik het even uit.
Op de meeste machines is aan de voor- of zijkant een grote knop aangebracht. Meestal staat er I/O op, of in elk geval een gelijksoortig symbool. Door middel van die knop is het mogelijk om een apparaat uit te schakelen en het vervolgens weer aan te zetten. Ik ben een groot voorstander van uit- en aanzetten. Er zijn in mijn ervaring maar weinig mankementen van elektronische, mechanische of softwarematige aard die niet kunnen worden verholpen door het uit- en aanzetten van een apparaat. Het is, als het ware, het moderne equivalent van de ouderwetse dreun.
De meeste mensen geloven dat niet. Hoe vaak heb ik mijn collega's niet zien treuren bij een netwerkprinter die al drie kwartier niks meer deed! O, laat mij maar even hoor. Even uit- en aanzetten en het leed is geleden. Uiteraard heb ik mijn collega's nooit verteld welke simpele werkwijze aan dit wonder ten grondslag ligt. Ik kijk wel link uit. In de loop der jaren heb ik het, zonder aanleg voor bètavakken of technische beroepen, tot IT-specialist geschopt. Alleen maar omdat ik weet waar de aan- en uitknop zit en niet bang ben om hem te gebruiken.
Nee, ik houd mijn kennis zorgvuldig voor mezelf. Ik buig me met een geleerd gezicht over het apparaat, ik wrijf zachtjes met mijn linkerhand over het oppervlak van de machine, waarbij ik de blik schuin omhoog richt alsof ik heel intensief naar iets luister, en geef dan een korte, felle tik op een schijnbaar alleen aan mij bekende plek. Tegelijkertijd beroer ik met mijn rechterhand ongemerkt de aan- en uitknop en voilà: het mirakel geschiedt.
Zoals gezegd: het heeft wonderen gedaan voor mijn carrière. Daarnaast komt het maar zelden voor dat ik apparaten hoef weg te gooien of ter reparatie hoef aan te bieden. Als we ons willen verzetten tegen de wegwerpmaatschappij, als we werk willen maken van duurzame ontwikkeling of als we gewoonweg een hekel hebben aan prijzige machines die het niet doen, dan moeten we eens wat vaker naar de aan- en uitknop grijpen.
Het is een bijna onfeilbare methode. Ik kan er slechts één kanttekening bij verzinnen: hij werkt alleen bij apparaten. Onwillige superieuren, beschonken vrienden of stugge ambtenaren zijn niet voorzien van een aan- en uitknop. Die hebben nog altijd een dreun nodig.
*) Die methode werkt nog altijd. Bij onze vorige auto, een wagen uit 1989 overigens, heb ik hem meermalen met succes toegepast.
**) Het kan nauwelijks toeval zijn dat het uitdelen van gepaste lijfstraffen aan vervelende kinderen ongeveer gelijktijdig onbespreekbaar is geworden.
Je kent die mop toch wel van een chemicus, een automonteur en een IT-er die met elkaar op de snelweg rijden. Op een gegeven moment maakt de wagen een wat vreemd geluid en begint te schokken. “Ai, slechte kwaliteit benzine” bromt de chemicus. “Welnee, hij moet gewoon even uitgebalanceerd worden”, zegt de monteur. De IT-er: “Nou, ik geloof dat we zometeen bij een parkeerplaats komen. Als we daar nou even stoppen, de motor uitzetten, allemaal uitstappen, even wachten en dan weer instappen, volgens mij doet ‘ie ‘t dan wel weer.”
oerke - 11 Juli '05 - 18:23
Die mop bevat een kern van waarheid. Heb je de laatste tijd nog wel eens een blik onder de motorkap van een automobiel geworpen?
Op de snelweg zijn het meestal niet de ouwe beestjes die je in de vluchtstrook ziet staan. Nee, het zijn de splinternieuwe BMW’s, Mercedessen en Porsches. Allemaal door die verduvelde elektronica.
Het zou me niet verbazen als ze stiekem allemaal op MS-software lopen.
Je kent die mop toch wel van een chemicus, een automonteur en een IT-er die met elkaar op de snelweg rijden. Op een gegeven moment maakt de wagen een wat vreemd geluid en begint te schokken. “Ai, slechte kwaliteit benzine” bromt de chemicus. “Welnee, hij moet gewoon even uitgebalanceerd worden”, zegt de monteur. De IT-er: “Nou, ik geloof dat we zometeen bij een parkeerplaats komen. Als we daar nou even stoppen, de motor uitzetten, allemaal uitstappen, even wachten en dan weer instappen, volgens mij doet ‘ie ‘t dan wel weer.”
oerke - 11 Juli '05 - 18:23
Die mop bevat een kern van waarheid. Heb je de laatste tijd nog wel eens een blik onder de motorkap van een automobiel geworpen?
Op de snelweg zijn het meestal niet de ouwe beestjes die je in de vluchtstrook ziet staan. Nee, het zijn de splinternieuwe BMW’s, Mercedessen en Porsches. Allemaal door die verduvelde elektronica.
Het zou me niet verbazen als ze stiekem allemaal op MS-software lopen.
Ko (URL) - 11 Juli '05 - 19:31