In Nederland zijn de huizen uitgerust met een voordeur. Over de functie van die deur bestaan veel misverstanden. De meeste mensen denken dat een voordeur is bedoeld om door naar binnen of buiten te gaan. Maar voor dat doel volstaat een simpel gat in de muur. Sterker: wie probeert om door een deur een huis te betreden loopt risico op botbreuken en een flinke hersenschudding. Ook heb je mensen die denken dat de voordeur dient om kou en tocht buiten te houden. Dat klinkt logisch, tot je je gaat afvragen waarom je nooit een iglo ziet met een zware, eikenhouten deur.
Kort en goed: de belangrijkste eigenschap van een voordeur is dat je hem dicht kunt slaan. Niet alleen wanneer je vrouw en kinderen de rug toekeert en definitief huis en haard verlaat, maar ook wanneer je 's avonds doodop thuiskomt. WHAM! Weg is je werk, weg is je vervelende chef, weg zijn de eikels in de file, weg is de buitenwereld. De voordeur is een effectieve buffer tussen onszelf en de dagelijkse zorgen. De plek waar we ons terugtrekken uit de harde realiteit noemen we 'thuis'. En wat doet een Nederlander als hij thuis is? Dan zet hij de televisie aan. En dan kijkt hij naar reality-TV.
De realiteit is interessant. De halve wereld is in oorlog, regenwouden verdwijnen, de aarde warmt op, het zeewater staat tot aan de kruin van de dijken, we maken een catastrofale recessie mee, wereldwijd raken hondderdduizenden mensen hun baan kwijt, je zou zeggen dat er voldoende werkelijkheid is om aantrekkelijke televisie over te maken. Kijkers en programmamakers denken daar anders over. De problemen in de echte wereld zijn ze niet gecompliceerd genoeg, dus creëren ze een schijnwereld, waarin alledaags leed tot monsterlijke proporties wordt uitvergroot.
Zeg eens eerlijk, kijk je vaak naar een kamerdebat? Nee hè? Niemand kijkt graag naar een kamer vol domme mensen met tegengestelde belangen, die dag in dag uit ruziën over triviale kwesties. Dat zou je denken, tenminste. Maar als een programmamaker besluit om twaalf beperkte figuren met tegengestelde belangen in een huis te zetten, en ze drie maanden lang te filmen terwijl ze zich de pleuris vervelen en ruziën over niks, wordt het ineens een kijkcijferkanon.
De liefde is een grote sloper. Dagelijks lopen duizenden relaties op de klippen. Gaan we zelf een keertje niet kapot van liefdesverdriet, dan hebben we altijd wel vrienden die in scheiding liggen of uit elkaar dreigen te gaan. Als er iets is dat ik liever nooit meer wil zien dan zijn het mensen die in een scheurende huilbui hun relatieproblemen uitschreeuwen. Maar wat doe je als je programmamaker bent? Dan isoleer je frisse jonge stellen op een exotisch eiland, met de expliciete opdracht om zoveel mogelijk partners van anderen op te geilen. Je kan erop wachten dat daar stront van komt. Dikke tranen, boze buien, prachtige televisie.
Afijn, die stellen vragen er een beetje om. Per slot ven rekening weten ze waaraan ze beginnen. Wat veel erger is, is dat televisiemensen ook proberen om jouw en mijn relatie naar de knoppen te helpen. Voor dat doel hebben ze klusprogramma's uitgevonden.
Het ergste klusprogramma dat ik ken is Het Blok. Voor wie het niet kent: in Het Blok worden gezonde stellen met een harmonieuze relatie elf weken lang gevolgd terwijl ze, naast hun drukke kantoorbaan, het uitgeteerde karkas van een slooppand verbouwen tot een yuppenkeet met een luxe interieur. Terwijl ze daarmee bezig zijn komt iedere vijf minuten een reclamespot van een bouwmarkt voorbij. Dat mag ook wel, want als ik ooit een goeie aanleiding heb gezien om NIET te gaan klussen, dan is dat wel Het Blok.
Met al maar groeiende verbijstering zie je hoe stellen, die zich smoorverliefd en vol dadendrang op de uitdaging storten, zich week na week ellediger gaan voelen in een al maar dieper moeras van puin, rotzooi, financiële rampspoed, mentale en fysieke uitputting, bizarre verwondingen, wederzijdse boze blikken, openlijke verwijten en uiteindelijk de onvermijdelijke relatiecrisis.
En dan, tijdens de laatste aflevering, terwijl de lovebirds jankend van ellende elk aan hun eigen kant van de badkamer zitten, die een godsvermogen heeft gekost en nooit helemaal heeft willen worden wat ze ervan verwachtten, die hun relatie zo niet verpest, dan toch danig op de proef gesteld heeft (je ziet zo dat de vrouw genoeg munitie heeft voor jaren echtelijke ruzies), net als je denkt dat het écht niet erger meer kan, valt de camera op een strak gestuct wandje en een designerkraan. En op dat moment draait je vriendin zich een kwartslag, kijkt je met vochtige ogen aan en zegt: 'Dat wil ik ook.'
Mannen, dan is het tijd. Tijd om op te staan van het bankstel en de televisie met stekkers en al van zijn plaats te rukken. Tijd om de voordeur te openen en het toestel met een fraaie boog op straat te kwakken. Tijd, tenslotte, om de voordeur met een enorme klap dicht te slaan. Denk dan even na of je de deur vóór of achter je dichtslaat. Maar aarzel niet te lang.
juweeltje !
Leeuw - 18 Februari '09 - 09:14